© 2015 door Vrouwenraad met Wix.com

Vrouwen  ontmoeten  vrouwen: Gender,  asiel  en  empowerment
 
Gart Goorden - 17 november 2015

 

  • Samen solidair voor een sterker leven!

 

Een jaar geleden, op 20 november 2014, hebben we de toolkit 'Vrouwen ontmoeten vrouwen -

Empowerend werken met vrouwelijke asielzoekers in collectieve opvang' voorgesteld. Vanuit de

ervaringen van de vrouwenwerkingen in de 17 asielcentra van Vlaanderen en Brussel hebben we

deze brochure samengesteld.

 

  • 'Vrouwen ontmoeten vrouwen' is de basis van onze werking. Centraal staat het 'samenzijn onder vrouwen' en 'er sterker uitkomen'.

 

Medewerksters en asielzoeksters van de opvangcentra, leden van vrouwenorganisaties,

vrijwilligsters komen in contact met elkaar door samen iets te doen, te ervaren, te leren, te genieten,

te relaxen en te praten. Door deze vrouwenwerkingen merken we dat het zelfvertrouwen van

iedereen toeneemt en dat we samen bewust worden van onze eigen mogelijkheden.

 

  • Empowering

 

'Empowerment is een proces van versterking waarbij individuen, organisaties

en gemeenschappen greep krijgen op de eigen situatie en hun omgeving'

Empowerment benadrukt het versterken en verbinden van personen. Dit kan gebeuren door het

werken aan sociale netwerken, aan een positiever zelfbeeld, het aanleren van nieuwe vaardigheden,

of een kritische bewustwording. Een empowermentbenaderinggaat de negatieve aspecten van een

situatie verbeteren door actief op zoek te gaan naar positieve zaken. Het maken van verbindingen

tussen personen, groepen, organisaties, is aan de orde. Het gaat om het gevoel van welkom zijn, erbij

horen en van betekenis te zijn. Iedereen is afhankelijk van zijn omgeving, iedereen is ingebed in een

context en wordt door deze context be'i'nvloed. Maar iedereen heeft ook steeds invloed in die

context door actief mee te participeren.

 

  • Actief burgerschap is de centrale betrachting van empowerment.

 

Empowerment is een denk- en handelingskader dat onze manier van kijken, denken en handelen op

een specifieke manier inkleurt. Het geeft een kader waarbij de concrete invulling zoveel mogelijk op

maat dient te gebeuren.

 

Veerkracht is een belangrijke conditie van empowerment. Veerkracht is het vermogen van een mens

of systeem om een goed bestaan te leiden en zich ondanks moeilijke levensomstandigheden positief

te ontwikkelen op een sociaal aanvaardbare wijze.

 

De paradox van empowerment is zowel :

krachten en kwetsbaarheden, 

vrijheid en verbondenheid,

controle en ondersteuning,

kracht en macht.

 

  • Mensen worden versterkt door:

 

-vaardigheden aan te leren, kritische bewustwording en zelfvertrouwen, (powerfrom within)

-de sociale steun van bijvoorbeeld familie of vrienden, lotgenotencontact (power with)

-op het bredere sociaal niveau gaat het om meer macht verwerven van kwetsbare personen

en groepen in de samenleving.

-De twee voorgaande krachtdimensies dragen bij aan deze machtsvorm ('power to'), met

name de macht om veranderingen door te voeren op een vlak dat verder reikt dan het eigen

leven en de eigen directe omgeving, zoals het veranderen van vooroordelen.

-Een positieve basishouding en op de juiste manier met elkaar communiceren is noodzakelijk voor

een goed contact en een fijne ontmoeting. Dit gaat gepaard met kennis, gevoel en ervaring maar ook

het gebruik van humor, van creatief- zijn, out-of-the-box denken en handelen.

 

  • Er zijn vier aspecten belangrijk bij ontmoeting :

 

ontmoetingen en sociale netwerken kunnen veel steun- en kracht bieden, het geeft een

gevoel van 'psychologische verbondenheid'.

bij een ontmoeting hoort aandacht geven, jezelf zijn met openheid, verwondering en voor

erkenning van de ander.

respect houdt het verlenen van autonomie aan anderen in en de acceptatie van het feit dat

men niet alles van anderen kan begrijpen. Dit zorgt voor achting en gelijkwaardigheid in de

relatie. Respect betekent 'openheid voor het anders-zijn'.

dit partnerschap komt tot uiting door verschillende aspecten in de relatie: betrokkenheid,

gelijkwaardigheid, verbinding en wederkerigheid.

 

Een empowerende aanpak heeft aandacht voor persoonlijke levensverhalen en culturele tradities

van de andere. Dit kan door jezelf te laten zien en te zijn, door bijvoorbeeld te spreken vanuit de rol

als ouder of partner, of samen vrouw-zijn.

 

Empowerment is een continu proces waarin men steeds verder kan doorgroeien. Het stopt nooit!

We kunnen altijd nieuwe contacten maken en van elkaar leren. Hoe meer je in contact komt met

anderen hoe meer kracht, voldoening en levensvreugde je krijgt. Want het leven staat niet stil en is

steeds in beweging. Het is 'nu' dat we leven, stel het niet uit.

 

We moeten mensen een veilige plek aanbieden om te groeien (intern in de asielcentra), maar tevens

ook stimuleren om verbindingen te maken met andere minder gekende of onbekende omgevingen

(extern). 

 

  • Vrijwilligsters worden 'verbindingsvrouwen'

 

Vrijwilligsters kunnen een belangrijke rol hebben in de werking van de asielcentra. Velen onder hen

ervaren het als een verrijking om vrouwen met een andere achtergrond beter te leren kennen. Dit

engagement en inzet kan vrouwen uit de asielcentra wegwijs maken in hun zoektocht in onze

samenleving om zo samen een sociaal netwerk op te bouwen. Het is een unieke kans om juist die

negatieve beeldvorming ten aanzien van asielzoekers om te zetten in positieve steun vanuit de

samenleving. Vrijwilligsters zetten werk- en levenservaring in en verwelkomen asielzoeksters als

'buurvrouwen' op basis van respect en gelijkwaardigheid. Zo leren zij elkaars leefwerelden beter

begrijpen en kunnen vooroordelen worden weggenomen. Het is een wisselwerking voor beide

partijen. Het is een begin want die samenwerkingsverbanden mogen zeker nog toenemen en zijn een

voorbeeld voor andere vrijwilligsters die nog twijfelen of de stap niet durven te zetten.

 

  • Samenleving

 

Deze ontmoetingen zijn ook van belang voor onze samenleving omdat we ons allemaal thuis zouden

voelen hier in Belgie. Wij hopen dat deze contacten kunnen bijdragen dat vluchtelingenvrouwen zich

in de toekomst een stukje vrijer voelen en leren op te komen voor zich zelf. Dat vrouwen denken en

autonoom handelen, los van de mannelijk blik. Samen zijn we met veel vrouwen die een verschil

kunnen maken. Ook al denken misschien veel mensen dat dit niets opbrengt of dat het nutteloos is.

Deze ontmoetingen zijn niet een eerste levensbehoefte, maar wel een universele behoefte die ook in

moeilijke tijden houvast kan bieden. Asielzoeksters worden daardoor zelfverzekerder en

zelfbewuster en kunnen zo het heft in eigen handen nemen om verder te gaan en sterker te staan in

het leven zodat zij zelf het initiatief kunnen nemen om vooruit te komen.

 

Wij worden door deze ontmoetingen ook meer menselijk want vaak ontbreekt het in onze rationele,

individuele samenleving aan menselijkheid. Een gevoel dat we soms vergeten zijn, door al de drukte,

door al het materiele waar we mee bezig zijn en zo het mentale verwaarlozen en het is nu net zo

belangrijk om het mentale en materiele in balans te houden. Want wat ben je nu al de materiele

noden zonder het gevoel en het sociale contact met andere vrouwen. Jullie zullen dit misschien geen

spectaculaire sprongen voorwaarts vinden maar het zijn telkens wel kleine overwinningen.

 

  • Empathie

 

We moeten meer empathisch worden want het is ongelooflijk zinvol en mooi om even tijd en ruimte

te maken voor deze vrouwen en erkenning te geven, ook al is het maar even. Want erkenning en

gezien worden is een essentiele basisnood van elke mens. Ik zou zelfs meer zeggen, iedereen zou

empathisch moeten 'leren luisteren'. Ik ben er van overtuigd dat goed luisteren van iemand een

beter mens maakt. Probeerje in te leven in de andere, laat je niet misleiden door wat je ziet maar

probeer van buiten naar binnen te zien, probeer elkaar goed te begrijpen, zodat we een echte

verbinding met de ander ervaren. 

Empathie is de sleutel tot die verbinding. Het verbetert de kwaliteit van het leven van ons alien.

Inlevingsvermogen kan zorgen voor betere relaties en meer creativiteit. Bovendien is empathie de

motor achter sociale verandering.

 

  • Verschil

 

Laten wij dus samen een verschil maken en veranderingen op gang te brengen want we zijn allemaal

burgers van deze maatschappij.

 

Burgerschap is iets watje doet, niet iets watje zegt!

Vrijwilligersorganisaties stimuleren actief burgerschap al jaren.

 

Maar ik zou nog willen toevoegen: vergeet de mannen niet. We hebben de mannen nodig om samen

vorm te geven aan ons leven en de samenleving. Dit gaat over mensen. Als mannen niet betrokken

worden , gaan we nooit zover geraken als we willen.

 

'De kracht van migratie' werkt volgens Kader Abdolah, een Nederlands-lraanse schrijver, in twee

richtingen. De schreef onlangs het volgende:

 

De Europeanen zullen moeten leren aanvaarden dat de immigranten komen, maar ook de

immigranten moeten met hun lotsbestemming leren leven.

Als mensen hun angsten naar de nieuwkomers niet kunnen uiten, dan wordtje samenleving ziek. Er is

niets mis mee om bang te zijn. Zo'n grote golf migranten die aanspoelt heeft iets beangstigend. Dus

moetje mensen toelaten om die angst te uiten. Het beste watje als burger kan doen is aan een

nieuwkomer vragen om samen te zitten en met hem te praten. Migratie is het thema van deze

generatie. Dus hoe bangje ook bent, probeer er ook van te genieten. Alsje er niet van geniet benje

gewoon dom. Dat is verloren tijd. Je wordt oud, je gaat dood en je hebt de immigranten niet

toegelaten omje mee te nemen in hun verhaal.